BallinaKomunikatë për media

DnV: Fushata zgjedhore dinamike, por pa përfillje të masave mbrojtëse kundër Covid-19

Koalicioni i organizatave vendore për vëzhgimin e zgjedhjeve Demokracia në Veprim (DnV) mbajti sot konferencë në të cilën shpalosi të gjeturat nga vëzhgimi i tre ditëve të para të fushatës zgjedhore, me theks aktivitetet zgjedhore të subjekteve politike në terren dhe ato në mediat tradicionale e rrjetet sociale.

Jeta Krasniqi njoftoi se DnV ka filluar monitorimin e fushatës zgjedhore në shtatë qendrat më të mëdha të Kosovës dhe komunat me shumicë serbe me anë të angazhimit të 16 vëzhguesve afatgjatë. Sipas saj, kjo fushatë për dallim nga vitet e tjera duket të jetë më dinamike, më e elektrizuar, e shpalosur në forma të tjera (parakalime në sheshe) dhe me interes të shtuar të qytetarëve për pjesëmarrje përkundër Covid-19. Është evidentuar që subjektet politike të kenë përdorur dhe format virutale për të shpalosur programet e tyre elektorale gjithsesi nuk kanë munguar format tradicionale të të bërit fushatë pavarësisht përballjes me pandeminë Covid-19. Sa i përket aspektit medial, kjo fushatë po mbulohet me një interesim të shtuar me anë të emisioneve të shumta me pjesëmarrje të konsiderueshme të subjekteve politike dhe kandidatëve të tyre si dhe analizave zgjedhore.

Në tre ditët e para të fushatës zgjedhore, DnV ka monitoruar 40 aktivitete të subjekteve politike, pjesa më e madhe e të cilave kanë qenë tubime publike (24). Gjithsesi nuk kanë munguar as format e tjera si takime me grupe të shënjestruara (9), ecje në shesh, takime me familje, me mësimdhënës apo dhe shtande. Pjesa më e madhe e aktiviteteve zgjedhore të monitoruara nga LTO-të, kanë qenë të organizuara në Prizren, Ferizaj dhe Gjilan.

Vëzhguesit e DnV-së kanë evidentuar që në pjesën dërrmuese të aktiviteteve zgjedhore që subjektet politike i kanë zhvilluar qoftë në ambiente të jashtme apo dhe të mbyllura, kufizimet e vendosura nga IKSHPK lidhur me masat anti-Covid, nuk janë respektuar. Subjektet politike kanë vazhduar me organizimin e aktiviteteve me numër të madh të qytetarëve, duke mos përfillur kufizimet lidhur me numrin e lejuar të pjesëmarrësve. Në të njëjtën kohë, mosmbajtja e distancës sociale dhe e maskave ka qenë evidente në pothuajse të gjitha aktivitetet e monitoruara.

Ligji dhe rregullat zgjedhore obligojnë secilin subjekt politik të certifikuar si pjësëmarrës në zgjedhje, që të lajmërojnë në Komisionet Komunale Zgjedhore (KKZ) aktivitetet zgjedhore të planifikuara në një komunë të caktuar së paku 24 orë para mbajtës së tyre. Sipas të dhënave të marra nga Komisionet Komunale Zgjedhore (KKZ), rezulton që 33% e aktiviteteve zgjedhore nuk kanë qenë të paralajmëruara siç e kërkon ligji. Duhet theksuar që ka aktivitete zgjedhore që janë duke u zhvilluar për të cilët KKZ-të si dhe monitoruesit e DnV-së nuk kanë informacione.

Në bazë të të dhënave nga terreni, subjektet politike në aktivitetet e tyre zgjedhore po shpalosin premtimet elektorale me fokus në tre kategori të temave si: zhvillimi ekonomik, bujqësia dhe punësimi, sigurimet shëndetësore, pensionet dhe mirëqenia sociale si dhe arsimi.  Gjithsesi në këto aktivitete nuk kanë munguar as akuzat ndaj subjekteve të tjera politike duke përdorur gjuhë nxitëse mbi baza politike. Kjo është evidentuar në 13% të aktiviteteve zgjedhore të monitoruara.

Subjektet politike kanë bërë edukimin e votuesve në 35% të aktiviteteve zgjedhore të monitoruara nga DnV, qoftë duke treguar numërin e partisë së tyre dhe kandidatëve për deputet, duke treguar mënyrën se si të votohet dhe apo duke shpërndarë broshura me numër të subjekteve të tyre.

Krasniqi tha që edhe gjatë kësaj fushate zgjedhore, DnV është duke monitoruar qasjen dhe hapësirën që personat me aftësi të kufizuara kanë në aktivitetet zgjedhore, bazuar në të drejtën fundamentale të të gjithë qytetarëve për tu informuar. Në bazë të monitorimit në terren, DnV ka vërejtur që infrastruktura për qasje të personave me aftësi të kufizuara nuk është ofruar në rreth 35% të aktiviteteve të monitoruara. Ndërsa nuk kishte asnjë rast ku folës ishin personat me aftësi të kufizuara.

Pjesëmarrja e ulët e grave në aktivitete zgjedhore ka përcjellur të gjitha proceset zgjedhore në Kosovë pavarësisht preorgativave ligjore dhe kushtetuese të cilat garantojnë barazi gjinore. DnV ka evidentuar që i njëjti trend po mbizotëron dhe në hapësirën dukshëm më të ulët që subjektet politike po iu ofrojnë grave gjatë aktiviteteve zgjedhore. Vetëm 23% e folësve në aktivitetet e monitoruara ishin gra, ndërsa gratë përbënin 28% të pjesëmarrësve në këto aktivitete zgjedhore.

Në përgjithësi, atmosfera në të cilën aktivitetet zgjedhore janë zhvilluar ka qenë e qetë. Në shumicën e rasteve të monitoruara Policia e Kosovës është përkujdesur për sigurimin e aktiviteteve zgjedhore. Mediat kanë qenë të pranishëm në rreth 83% të aktiviteteve zgjedhore të monitoruara.

Monitorimi mediave 

DnV ka vazhduar me monitorimin e mediave, ku janë të përfshira debatet televizive, kronikat zgjedhore dhe spotet televizive dhe livestream të portaleve.  Gjatë periudhës 13 janar – 04 shkurt 2021, janë monitoruar 226 debate, në të cilat kanë marrë pjesë nga radhët e subjekteve politike gjithsej 335 kandidatë. Nga ta, 83 ishin kandidatë nga radhët e PDK, 89 nga LDK, 62 nga AAK, 55 nga VV, 35 nga NISMA dhe 11 nga partitë e minoritare.  Në kuadër të debateve televizive të zhvilluara gjatë kësaj periudhe, 78% e pjesëmarrësve ishin burra, ndërsa vetëm 22% ishin gra. 

Sa i përket hapësirës së subjekteve politike në kronikat e zgjedhore për periudhën 03-05 shkurt, të dhënat e DnV-së tregojnë që më së shumti mbulueshmëri ka pasur LVV me 79 minuta, pastaj LDK me 77 minuta, AAK me 68 minuta, NISMA me 60 minuta, PDK me 55 minuta, Lista Serbe me 8 minuta dhe partitë e tjera me 23 minuta me rreth 372 minuta në total. Në kuadër të kronikës zgjedhore, hapësira që iu ofrohet grave është shumë e vogël vetëm 13%.

Kurse sa i përket minutazhës së spoteve reklamuese të subjekteve politike përfshirë edhe hapësirën e sponsorizuar nga takimet e partive të transmetuara në TV, të dhënat e monitorimit nga 8 televizione tregojnë se prinë LDK me 209 minuta, NISMA me 206 minuta, PDK me 150 minuta, AAK me 84 minuta, VV me 8 minuta dhe SDU me 1.5 minuta.  Edhe në këtë rast, gratë kanë vetëm 19% të hapësirës në minutazhin e spoteve reklamuese të subjekteve politike.

DnV ka evidentuar raste kur reklamat e subjekteve politike nuk kanë qenë të sponsorizuara në 24 raste ku 21 prej tyre janë shfaqur në RTK1. Ndërsa sa i përket, minutazhës së livestreamit në facebook në 9 portaleve të monitoruara, prinë NISMA me 537 minuta, LVV me 418 minuta, pasuar nga LDK 373, AAK 315 minuta dhe PDK me 128.

Rekomandimet e DnV-së

  • DnV dënon ashpër papërgjegjshmërinë nga ana e subjekteve politike të cilat po vënë në rrezik shëndetin dhe jetën e qytetarëve. Grumbullimet e mëdha pa përfillje të masave, mund të shkaktojë pasoja të cilat institucionet nuk do të mund t’i përballojnë, as në aspektin shëndetësor dhe as në atë ekonomik.  DnV iu thirrje subjekteve politike që të respektojnë në mënyrë striktë të gjitha masat anti-Covid gjatë zhvillimit të aktiviteteve të tyre. Gjithashtu, DnV kërkon nga inspektoriatet komunale të shqiptojnë dënime tek të gjithë shkelësit pa përjashtim.
  • Subjektet politike gjatë fushatës zgjedhore kanë për obligim që të raportojnë tek KKZ (Këshillat Komunale të Zgjedhjeve) secilin tubim që mbajnë. Mos raportimi i tubimeve konsiderohet shkelje, prandaj i ftojmë subjektet politike të mos e shkelin rregullin zgjedhor numër 13, duke ofruar transparencë për aktivitetet e tyre zgjedhore si dhe qasje për të monitoruar aktivitetet e tyre.
  • Gjatë kësaj periudhe, DnV ka vërejtur dy spote reklamuese të subjekteve politike përkatësisht nga AAK dhe Nisma që janë në kundërshtim të plotë më Ligjin për Zgjedhjet e Përgjithshme. Neni 33 paragrafi 1 shkronja L, thotë në mënyrë të qartë se ndalohet gjuha e urrejtjes apo nxitja e urrejtjes kundrejt personave të tjerë. DnV thërret subjektet politike të tërheqin spotet reklamuese me përmbajtje të gjuhës së urrejtjes dhe nxitjes së urrejtjes. DnV kërkon gjithashtu nga Komisioni i Pavarur i Mediave që të jetë në krye të detyrës sa i përket mbikqyrjes së akteve ligjore në bazë të të cilave janë të rregulluara mediat në Kosovë.
Postime të ngjajshme
BallinaKomunikatë për media

“Demokracia në Veprim” kërkon inicimin e procesit të reformës zgjedhore

BallinaKomunikatë për media

DNV: Të hetohen dyshimet për falsifikim me vota të kandidatëve

BallinaKomunikatë për media

DnV: QNR të rrisë kapacitetet që procesi paszgjedhor të përmbyllet sa më shpejtë

BallinaKonferencat për media

Zgjedhjet e 14 shkurtit – në frymë demokratike, me entuziazëm qytetar për pjesëmarrje

Regjistrohu në faqen tonë

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *